ఎపుడో ఏమో గానీ ........

వర వర్ణిని రాధికా!!
గమనించవు దేనినీ!
       పలు వింతలు, విచిత్రములు
                 సృష్టిలోన ఏర్పడినవి! 
                        వర వర్ణినీ! రాధికా!!|| 
;
~ తటాకముల తరంగములు ; 
  చిరు హొయలులు నేర్చెను ; 
                  ఎపుడో ఏమో గానీ!  
~ నీ కురులందలి 
సొగసరి - చలనముల చతురతలను  ;  
     ఎపుడో ఏమో గానీ 
          ఒడుపుగాను నేర్చినవి!  ॥  

~ హరిణముల నయనద్వయి ; 
   తరళ సొబగులందినవి; 
                ఎపుడో ఏమో గానీ! 
~ నీదు వీక్షణముల 
      తరుణ సుందరములను 
          ఎపుడో ఏమో గానీ  
                పుణికి పుచ్చుకున్నవి   || 

==================,

# warawarNini, raadhikA!
gamanimchawu dEninii!
palu wimtalu, wichitramulu
sRshTilOna ErpaDinawi!
     warawarNiniఐ! raadhikA! || 
;   
 ~ taTAkammula taramgamulu ; 
chiru hoyalulu nErchenu; 
epuDO EmO gAnI! ; 
nErchenu ; 
epuDO EmO gAnI!
;
 ~ nee kurulaamdali ; sogasari - 
chalanamula chaturatalanu ; 
  epuDO EmO gAnI , 
        oDupuganu nErchinawi !  || 
;
~ hariNamula nayanadwayi ;
    taraLa sobagulamdinawi; 
      epuDO EmO gAnI ;
;

~ needu weekshaNamula; 
     taruNa sumdaramulanu; 
         epuDO EmO gAnI ; 
           puNikipuchchukunnawi!  || 

                
------- [ ఎపుడో ఏమో గానీ ; = #  epuDO EmO gAnI ; #]

 అఖిలవనిత
Pageview chart 35786 pageviews - 850 posts, last published on May 11, 2016

సీతాకోక చిలక, तितली

బటర్ ఫ్లై! బటర్ ఫ్లై! 
నీ రెక్కలపైన విరజిమ్మెను రంగులెన్నొ ; 
ఆ నీలి ఆకాశం;
నీ రెక్కల పైన ఆరబోసినది వన్నెలెన్నొ ; 
ఈ విశాల వసుంధర! 
;
లోకాన పూజలెన్నొ జరుగుతున్నవి ; 
పత్రి, పూలు, అత్తరులు ; 
క్రొవ్వొత్తి, గుగ్గిలాలు ; అగరు ఒత్తులు;
ధూప దీప సేవా నైవేద్యాల రీతులెన్నెన్నో!
తన పూజల సమము కావు, ఎంచి చూడగా!
;
ప్రశ్న : ఎవరి పూజలు? 
                    మించుట ఎట్లాగ?
జవాబు ;- వన్నెలెన్నొ నింపుకున్న 
                    రెక్కలను ఆడిస్తూ;
                       భువి అంతట తిరిగేను సీతకోక! 

వన్నె రెక్క రెపరెపలతొ ;
ప్రతి లిప్త అందించును ;
అగణితమౌ  అర్చనలను ;
నిఖిల విశ్వాలకు ఈ సర్వ ప్రకృతికి. ;
సీతమ్మకు ఇష్టమైన చిలక కాని చిలకమ్మ!
ఈ సీతాకోక చిలకమ్మ!

కనుకనే నొక్కి మరీ చెబుతున్నా,
तितली రెపరెప పూజలు మిన్నయే
అన్నిటికన్నా!
తక్కిన అన్నింటికన్నా! 

;
=====================================,
# baTar phlai! baTar phlai! 
nii rekkalapaina wirajimmenu ramgulenno ; 
aa neeli aakaaSam;
nii rekkala paina aarabOsinadi wannelenno ; 
ii wiSAla wasumdhara! ;;;
lOkaana puujalenno ; jarugutunnawi ; 
patri, puulu, attarulu ; kro wwotti, 

guggilaalu ; agaru ottulu;
dhuupa deepa sEwaa naiwEdyaala reetulennennO! ;;;;;;;
tana puujala samamu kaawu, emchi chUDagA! ;;;;;
praSna : ewari puujalu? mimchuTa eTlaaga?
jawaabu ;- wannelenno nimpukunna rekkalanu ; aaDistuu;
bhuwi amtaTa tiriEnu seetakOka! 
wanne rekka reparepalato ; prati lipta 

amdimchunu ; agaNitamau archanalanu ; 
ii prakRtiki. nikhila wiSwaalaku ;
seetammaku ishTamaina chilaka kaani chilakamma! 
ii seetaakOka chilakamma!  
kanukanE nokki marii chebutunnaa,
तितली reparepa puujalu minnayE
anniTikannaa! 
takkina annimTikannaa! 

[ तितली /titilee ] #

**********************************************,

కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం
Pageview chart 65745 pageviews - 1043 posts, last published on May 7, 2016 -

అఖిలవనిత
Pageview chart 35756 pageviews - 849 posts, last published on May 7, 2016 -

తెలుగురత్నమాలిక
Pageview chart 5375 pageviews - 152 posts, last published on May 6, 2016  

నిన్ను చేసిన బ్రహ్మకు బొమ్మ!

అమ్మా! బూచోడొస్తుంటే : 

నేను బుట్ట కింద దాక్కుంటా!

కొట్టబోకే అమ్మ! నన్ను తిట్టబోకమ్మా! ||

;

అమ్మా! ఆ బూచోడెట్లా ఉంటాడే!? 

నిన్ను చేసిన బ్రహ్మకు బొమ్మ!? ||

;

నల్లనల్లని వాడు ; నామాల వాడు ; 

బాన అంత వాడు ; ఒడలెల్ల నిండుగా; 

కారాముదాలను పూసుకున్నవాడు ;

పళ్ళికిలిస్తున్నాడే!! 

బుట్టలోన నక్కి ఉన్న ; నన్ను చూసి ; 

పళ్ళికిలిస్తున్నాడే!, పారపళ్ళికిలిస్తున్నాడే! ||

;

దుమ్ము ధూళీ మెలిక జడలన్నిటిని 

విరబోసుకొనొస్తాడు, వాడు విరబోసుకొనొస్తాడు 

బుట్టలోన నక్కి ఉన్న ; నన్ను చూసి ; 

పళ్ళికిలిస్తున్నాడే!, పారపళ్ళికిలిస్తున్నాడే!  || 

;

mother yashoda :-

క్రిష్ణాష్టమి రోజు ఈ మురళి వాయించు! 

కన్నయ్య! నీ జోలికీ వాడు ఇక రాడు ;

పెను మద్ది కొమ్మలతొ ; 

బూచి వీపు సాపు చేయి!

మర్దించీ మర్దించీ 

వాడిని దండించు

బహు బాగా దండించు ; 

భుజశాలివి నీలే!! 

నా ఒడియే నీకు కోట! 

బూచికీ భయమేసి దౌడు తీస్తుందిలే!

బజ్జోర, కన్నయ్య! 

కొంగు బంగారమా!! 

మా కొంగు బంగారమా!!  || 

=====================================,

#ammA! bUchODostumTE : 

nEnu buTTa kimda daakkumTA!

koTTabOkE amma! nannu tiTTabOkammA! ||

;

ammA! A bUchODeTlaa umTADE!? 

ninnu chEsina brahmaku bomma!? ||

;

nallanallani waaDu ; naamaala wADu ; 

baana amta wADu ; oDalella nimDugaa; 

kaaraamudaalanu puusukunna wADu ;

paLLikilistunnADE!!!

buTalOna nakki unna ; nannu chuusi ; 

paara paLLikilistunnADE!  ||

;

dummu dhuuLee melika jaDalanniTini wADu 

baaga wiribOsukonostADu ; ||

;

krishNAshTami rOju ii muraLi waayimchu! kannayya! 

nee jOlikii waaDu ika raaDu ;

penu maddi kommalato ; 

buuchi weepu mardana chEsi baaga ;

damDimchu bhujaSAli neewEle! 

naa oDiye nii kOTa! 

buuchikii bhayamEsi dauDu tiistumdilE!

bajjOra, kannayya! maa komgu bamgaaramaa!  ||  

***************************************,

;

అఖిలవనిత

Pageview chart 35695 pageviews - 848 posts, last published on May 6, 2016 - 

Create new postGo to post listView blog

తెలుగురత్నమాలిక

Pageview chart 5370 pageviews - 152 posts, last published on May 6, 2016 - 

 

కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం

Pageview chart 65649 pageviews - 1042 posts, last published on May 5, 2016

ఎవ్వరనీ ? ఎవ్వరనీ ?

అగాధ లోయల మౌన గాధలను 

గుప్పించిన వారెవ్వరనీ?

పెనుశిలలందున వెన్నెల ద్రావక వన్నియలను ; 

సొంపుగ పారే క్రియ ఎవ్వరిదీ?

పైరుల పచ్చలు వెదజల్లీ, 

పుడమికి నగవుల సొత్తును అప్పగించినవారు ఎవ్వరో! 

*****************************,

ఎర్రని ముక్కు రామచిలుకను ; 

ప్రేమతోడ ముద్దాడినది దెవ్వరనీ!?

వెన్నెల వెన్నను కరిగించీ ; 

హిమపర్వతములకు 

మలాము పూతల 

శోభిల్లజేసినవారు ఎవ్వరనీ ? 

*****************************,

యమునా వాహిని బారు జడలలో? ; 

వలయపు సుమముల తేలాటలవేనా!? 

జడముగ ఉన్న జలముల నంతగ ;

అందము చిందిన ఆ సోయగముల - కళా క్రీడలు, 

కళకళలాటలు, రాసక్రీడలు - తెలిసినది!

గోపీక్రిష్ణుల జలక్రీడల సొగసులు;

తేలుతు తిరిగే పూదండలు అవగా ;

మన అందరి కనులు యవనికలే కద!

మనో నేత్రములు 

పరిమళార్ణవముల అద్దములాయెను ;  

ఓహోహో !!!!!! 

;

*****************************,

errani mukku raamachilukanu ; 

prEmatODa muddADinadi dewwaranee!?

wennela wennanu karigimchii ; 

himaparwatamulaku ; malaamu puutala 

SOBillajEsinawaaru ewwaranee ? 

*****************************,

yamunaa waahini baaru jaDalalO? ; 

walayapu sumamula tElATalawEnA!? 

jaDamuga unna jalamula namtaga ;

amdamu chimdina aa sOyagamula - kaLA kreeDalu, 

kaLakaLalATalu, raasakreeDalu, telisinadi!

gOpiikrishNula jalakreeDala sogasulu;

tElutu tirigE puudamDalu awagaa ;

mana amdari kanulu yawanikalE kada!

manO nEtramulu 

parimaLaarNawamula addamulaayenu ;  

OhOhO !!!!!!

-; [ కుసుమాంబ ]

అఖిలవనిత

Pageview chart 35688 pageviews - 847 posts, last published on May 6, 2016 

; 

జడివాన ! జడివాన ! జడిపించకోయీ!

జడివాన ధారలై కురియుచున్నాది, 
ధారలతొ ధారలు పెనవేసుకొనుచు || 
జడివాన !  జడివాన ! జడిపించకమ్మా! 
గోపెమ్మలందరూ తడియుచున్నారు;
జడివాన !  జడివాన ! జడిపించవద్దు!  ||
 ;
నీలోన అంతగా అలజడులు ఏలనే!?; 
రాధ జడకుచ్చులకు దీటుగాను ; 
నీ మబ్బు మెరుపుల్లు నిలువగలిగేనా? 
జడివాన , అంతగా అలజడులు ఏలనే!? || 
;
మిన్నాగు జడను ఒడిసిపట్టేను ;   
క్రిష్ణయ్య- రాధమ్మ జడలను ఇట్టె పట్టేను ;   
శేషశయనుని కూడ ఉలికిపడ జేసిన 
మిన్నాగు జడ తనది , చూసినావా!?  
;
జడివాన, త్రుళ్ళకు!  త్రుళ్ళిపడబోకు! 
రాధమ్మ జడగంట సవ్వడులు,  నీకు 
లభియించుచున్న మంచి కానుకలు!
ఊహూ!
"మనకు" దొరికినవి 
ఈ రవళి బహుమతిలు  || 

===================================,

# jaDiwaana dhaaralai kuriyuchunnaadi, 
dhaaralato dhaaralu penawEsukonuchu || 
jaDiwaana !  jaDiwaana ! jaDipimchakammA! 
gOpemmalamdaruu taDiyuchunnaaru;jaDiwaana !  
jaDiwaana ! jaDipimchawaddu ||
;
neelOna amtagaa alajaDulu ElanE!?; 
raadha jaDakuchchulaku deeTugaanu ; 
nii mabbu merupullu niluwagaligEnA? 
jaDiwaana , amtagaa alajaDulu ElanE!? || 
;
minnaagu jaDanu oDisipaTTEnu ;   
krishNayya- raadhamma jaDalanu iTTe paTTEnu ;   
SEshaSayanuni kuuDa ulikipaDa jEsina 
minnaagu jaDa tanadi , chuusinaawaa!?  
jaDiwaana, truLLaku! truLLipaDabOku!
raadhamma jaDagamTa sawwaDulu ; 
niiku labhiyimchETi mamchi kaanukalu
uuhuu! "manaku"
dorikinawi ii mamchi bahumatilu  || 

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&,
;   
                            కార్తీక దీపాలు 
పాట - 2 ;- 

నీదు చివురు వ్రేళులు
వంశీ వేదికపైన - నర్తనములు సేయగా
రాగ మధువు లొలికించుము,
గోవర్ధన గిరి ధారీ! వన మాలీ! ||

1.తరగ నురుగులపై -
మణి మయ దీపాలను
వెలిగించెను జాబిలి -
కార్తీకము కాబోలని -
విచ్చేసెను ఋతు రాణి ||

2. నంద వ్రజము ఇటీవల –
ధరణి కుంకుమాయెనని
కనుగొన్నది కొండ గాలి
వేణువును బ్రతిమాలి –
నృత్యములను నేర్చినది ||

&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&

[ కార్తీక దీపాలు :- LINK - అఖిలవనిత . blog  ; 2009 ▼  February (23) ]
;

అమ్మతోడు! చేయి విడువను !

అమ్మతోడు! వాడి చేయి
విడువనే – విడువను 
విడువనెన్నడునూ!  || 

పెను కడలి నివాసి వాడు; 
మా కడ కన్నుల క్రీ చూపుల 
మబ్బుల మెరుపుల వాడు!
నీల మోహనాంగుడే  ||  /డేను! ;
  
నిన్న, నేడు, రేపులను ; 
ముడి వేసిన సూత్రమ్ము ;;
సూత్రధారి ఇతగాడే!
జగన్నాటక - సూత్రధారి ఇతగాడే!        

**********************,   
{ ఉ:  తరంగాలు ; "వేణు వినోది" ; 10:48 AM 10/13/2015}
&&&&&&&&&&&&&&&&&

పాట - 2 ;-

బోళా తనమ్ములందు 
మేల్బంతి సుమా రాధిక!
మా శ్యామ క్రిష్ణ రాధమ్మ || 
;
పట్టుబట్టి గట్టిగాను; 
కట్టివేయగలననీ ; 
అనుకొంటిని ఓలమ్మో!; 
డస్సిపోయినానమ్మా! 
ఇటు ఓడితిననుకొన్నది రాధ! || 
బోళా - తనమ్ములందు 
మేల్బంతి సుమా రాధిక! 
;
పువుల రేకులంటిన 
పుప్పొడి నవ్వుల వాడే! 
దవ్వు, దూరముల, కొలువ
గలుగు గొప్ప విలుకాడే! 
పూవిలుకాడే! వాడు! ||
;
బోళా - తనమ్ములందు 
మేల్బంతి సుమా రాధిక! 
మా శ్యామ క్రిష్ణ రాధమ్మ || 
;
{  (శీర్షిక: వేణువినోది) భాఉక ]}
*******************************, 

▼ ► ► ▼ ►►►►► 2013 (29) 
▼ ► ► ▼  March (6)▼ ► ► ▼  

పూర్ణ కుంభము
సువర్ణభూమి/ కర్పూర ద్వీపం
మురిపించే ముత్యాలు
గీత పల్యంకిక
వస పానీయాలు, ఉపయోగాలు
బర్మాలో ఐరావది నది

▼ ► ► ▼ ►►►►► 2013 (29) ▼ ► ► ▼  
March (6)▼ ► ► ▼  
అఖిలవనిత
Pageview chart 35643 pageviews - 845 posts, last published on May 4, 2016 - 

తెలుగురత్నమాలిక
Pageview chart 5362 pageviews - 149 posts, last published on Mar 27, 2016 - 

కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం
Pageview chart 65565 pageviews - 1041 posts, last published on Feb 28, 2016 - 
{ ఆన్ స్క్రీన్ :-  61153 }}}}

భామినులార! సరగున రండీ!

పరుగిడి, వడివడి, వేగమె రండీ
  ఏ మాత్రము జాప్యమును సేయకనూ;
  భామినులార! సరగున రండీ!
         సత్వరమే తామెల్లరునూ
             పరుగిడి, వడివడి, వేగమె  రండీ!  ||

తులసీ మాలలు అల్లుదము
కళకళలాడును హరిత వర్ణముల  
జలజనాభునీ గళమున దళములు ||

నయగారముల మందారములను
దామోదరునికి సింగారించి

హొయలు పూలకు నొసెగెదము   || 

           [song - 1 ]

******************************,
song - 2  ;
                   క్రిష్ణుని కొన గోళ్ళు ;-
గోపాల బాలుడు- బృందావన సంచారి
మురళీ ధరుడు, మురిపాల క్రిష్ణుడు; 
మన పాలి దేవుడు ||
;
గోరు ముద్దలన్నిటినీ మెసవుచుండును; 
కూర్మి- యశోదమ్మ గారాలపట్టి వీడేను!
మాకెల్లపుడూ వీని ధ్యాస; వీడము ఈ ధ్యానము  || 
; 
గోటి మీద కొండనే నిలిపి ఉంచినాడు; 
గోటి కింద పెద్ద పాము నణచినాడు గదటమ్మా!
సాటిలేని మేటి; అసాధ్యుడంటె వీడేను ||
;
గోరు మీద వెన్న ముద్ద చాలంటాడు; / కొసరుచుండెను; 
సంగోరు భాగమీవే అని రాధను బులిపించును 
గోపాలబాలుడు గోవిందుడు పురుషోత్తముడు  ||

******************************,

క్రిష్ణుని కొన గోళ్ళు  22, ఆగస్టు 2011, సోమవారం
క్రిష్ణుని కొన గోళ్ళు [konamanini.blog] 
అఖిలవనిత
Pageview chart 35630 pageviews - 843 posts, last published on May 4, 2016 - 1 follower

తెలుగురత్నమాలిక
Pageview chart 5361 pageviews - 149 posts, last published on Mar 27, 2016 - 1 follower

కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం
Pageview chart 65564 pageviews - 1041 posts, last published on Feb 28, 2016 - 8 followers

వారెవ్వా! వారెవ్వరే?

అగాధ లోయల మౌన గాధలను 
గుప్పించిన వారెవ్వరనీ?
పెనుశిలలందున వెన్నెల ద్రావక వన్నియలను ; 
సొంపుగ పారే క్రియ ఎవ్వరిదీ?
పైరుల పచ్చలు వెదజల్లీ పుడమికి 
నగవుల సొత్తును అప్పగించినవారు ఎవ్వరో! 

*****************************,

ఎర్రని ముక్కు రామచిలుకను ; 
ప్రేమతోడ ముద్దాడినది దెవ్వరనీ!?
వెన్నెల వెన్నను కరిగించీ ; 
హిమపర్వతములకు మలాము పూతల 
శోభిల్లజేసినవారు ఎవ్వరనీ ? 

*****************************,

యమునా వాహిని బారు జడలలో? ; 
వలయపు సుమముల తేలాటలవేనా!? 
;
జడముగ ఉన్న జలముల నంతగ ;
అందము చిందిన ఆ సోయగముల - కళా క్రీడలు, 
కళకళలాటలు, రాసక్రీడలు, తెలిసినది!
;
గోపీక్రిష్ణుల జలక్రీడల సొగసులు;
తేలుతు తిరిగే పూదండలు అవగా ;
మన అందరి కనులు యవనికలే కద!
మనో నేత్రములు 
పరిమళార్ణవముల అద్దములాయెను ;  
ఓహోహో !!!!!!  
; 
=================================== #  

agaadha lOyala mauna gaadhalanu 
guppimchina waarewwaranii?
penuSilalamduna wennela draawaka wanniyalanu ; 
sompuga paarE kriya ewwaridii?
pairula pachchalu wedajallii, puDamiki 
nagawula sottunu appagimchinawaaru ewwarO! 

*****************************,

errani mukku raamachilukanu ; 
prEmatODa muddADinadi dewwaranee!?
wennela wennanu karigimchii ; 
himaparwatamulaku ; malaamu puutala 
SOBillajEsinawaaru ewwaranee ? 

*****************************,

yamunaa waahini baaru jaDalalO? ; 
walayapu sumamula tElATalawEnA!? 
jaDamuga unna jalamula namtaga ;
amdamu chimdina aa sOyagamula - kaLA kreeDalu, 
kaLakaLalATalu, raasakreeDalu, telisinadi!
;
gOpiikrishNula jalakreeDala sogasulu;
tElutu tirigE puudamDalu awagaa ;
mana amdari kanulu yawanikalE kada!
manO nEtramulu parimaLaarNawamula addamulaayenu ;  
OhOhO !!!!!! 
; 

******************************,

 అఖిలవనిత
Pageview chart 35622 pageviews - 842 posts, last published on May 3, 2016 - 1 follower
తెలుగురత్నమాలిక
Pageview chart 5360 pageviews - 149 posts, last published on Mar 27, 2016 - 1 follower
కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం 
Pageview chart 65563 pageviews - 1041 posts, last published on Feb 28, 2016 - 8 followers 

అలవి మాలిన పనులు

అలవి మాలిన పనులు ఏల? 

పొలతి కడ, ఈ నటనలేల?

            చిన్ని కృష్ణా! అమ్మనైనా 

                   నిన్ను మన్నన సేయబోను ; 

                       నిన్ను నేను మన్నన సేయబోను ||   

;

దొంగలాటలు ఆడుచు వంగి వంగి ; 

గొల్లవారి ఇళ్ళు దూరి ; 

ఉట్టి పట్టి ; పాలు వెన్నలు ; 

పొట్ట నిండా తిన్న వైనం 

చెప్పినవిలే కుండలన్నీ! 

తెలిపినవిలే చట్టిలన్నీ || 

;

పందెములు వేసి, ఆటలాడి , 

తోటిపిల్లల మోడి చేసి ; 

చెట్టుకొమ్మల తల్లక్రిందుగ 

ఊగుడనుచూ – 

వారిపైన నీదు ధాటిని ;  

తెలిపినవిలే ఆలమందలు; 

వర్ణించినవిలే మర్రి తోపులు || 

===================================;

# alawi maalina panulu Ela? ;

polati kaDa, ii naTanalEla?

 chinni kRshNA! ammanainaa ninnu mannana 

sEyabOnu ; ninnu nEnu mannana sEyabOnu ||   

;

; domgalaaTalu ADuchu wamgi wamgi ; 

gollawaari iLLu duuri ; 

uTTi paTTi ; paalu wennalu ; 

poTTa nimDA tinna wainam 

cheppinawilE kumDalannii! 

telipinawilE chaTTilannii || 

;

 pamdemulu wEsi, ATalADi , 

tOTipillala mODi chEsi ; 

cheTTukommala tallakrimduga uuguDanuchuu – 

waaripai needu dhaaTini ;  

; telipinawilE Alamamdalu; 

warNimchinawilE marri tOpulu ||  

*****************************************;

[ పాట - బుక్ పేజీ  43 ]  

ఆట పట్టు, తేనెపట్టు

వ్రేపల్లె నేడొక తేనెపట్టు;
మకరందములకు ఆట పట్టు || 
;
అయినవాళ్ళూ, కాని వాళ్ళూ;
భేదముల సరిహద్దులన్నీ 
బలాదూరు అగును ఇచట! ||అయిన||
;
చద్ది అన్నం, కలి అంబలి ; 
సైతం ఇట అమృతమే! ||అయిన||
;
కర్రముక్కలు; ఆటల కోలాటములౌ 
చోద్యాలు ఇచటనే! ||అయిన||
; 
వెదురు పేళ్ళూ వేణువులౌ 
వింతలన్నీ ఇచ్చటనే! ||అయిన||
;
========================== ;
ఉపశమన తరంగాలు October 8, 2015 
సుధాక్షీరం ;- LINK 
******************************,
అఖిలవనిత ;
Pageview chart 35332 pageviews - 838 posts, last published on Mar 20, 2016 - 

సోలంకి, పాలరాతి ధూళి కూలీ

కుమార పాల్ సోలంకి :-  జైనుల కోవెలలు = 
దేరసరస్లను , బసడి లను అద్భుతంగా నిర్మించిన చక్రవర్తి.  
జైన ఆరామములకు 
1. దేరాసరస్ [(derasaras) ]; 
2. బసడి - అని పేరు.  

&&&&&&

శత్రుంజయ = అంతః = 
మనసును పీడించు శత్రువులను జయించిన మనిషి అని అర్ధం. 
ఈ 'శత్రుంజయ' కు 108 పర్యాయ నామావళి కలవు, 
కానీ కొన్ని పేర్లు మాత్రమే వాడుకలో ఉన్నవి. 
పలిటానా జిల్లా, భావనగర్ పట్టణములకి 
నడుమ శత్రుంజయ నది ప్రవహిస్తున్నది.
కొండ మీద 860 జైన కోవెలలు - 
తొలి వెయ్యి అద్భుతములలో ఒకటిగా పరిగణిస్తున్నారు. 
11 వ శతాబ్దము నాటి నిర్మాణాలు. 
రిషభదేవ తీర్ధంకరుడు నుడివిన 
మొదటి పవిత్ర వాక్కులను భక్తులకు ఇక్కడ అనుగ్రహించుట జరిగింది. 
కనుక ఈ గిరి -  'రిషభదేవ' కు అంకితం ఈయబడినది. 
అన్య మతస్థుల దుష్టత్వానికి గురి అయినవి ఈ ఆలయాలు. 
తర్వాతి కాలమున 
సమర షా,  శ్వేతాంబర జైనులు, హీర విజయసూరి 
మున్నగువారు పునరుద్ధరణ  గావించారు.  
;జైన ఆరామములలో రకములు :- 
దేరాసరస్; బసడి - లూనా వాసహి, విమల వాసహి - మౌంట్ ఆబూ; 
;
] శిఖర్ బంది  ; ఘర్ = గోపురం లేని నిర్మాణముగా ఉన్న  గుడి 
;
&&&&&&
;
కుమార పాల్ సోలంకి గొప్ప జైన కళాపోషకుడు. 
కుమార సోలంకి ఈ గుళ్ళు కట్టిన పద్ధతిని, 
నిర్వహణాసామర్ధ్యానికి ఉపమానంగా చెబ్తున్నారు.
శిల్పుల దక్షతకు కూలీగా ధనానికి మారుగా 
అతడు, కళాకారులకు ఇచ్చిన మూల్యాన్ని - 
చరిత్రనందు అండర్ లైను చేయవలసిన 
విషయాల పట్టికలలోనికి చేరింది.
;
&&&&&&
;

ఇంతకీ అదేమిటి? :-
ఇళ్ళకు వెళ్ళేటప్పుడు ఇల్పులు, శ్రామికులు, వారు 
ఆ నాటికి - చలువ రాయి నుండి -చెక్కుతారు కదా! 
ఆ చెక్కిన శిల్పాల వలన 
పాలరాయిలలో నుండి ధూళి వస్తుంది. 
పాలరాతి ధూళికి ఎంతో విలువ ఉన్నది. 
కాబట్టి గృహోన్ముఖులౌతూన్న కూలీలకు 
'లభించు కూలీ - పాలరాయి ధూళి' ;            
ఈ నిబంధన వలన అనేక లాభాలు ఒనగూడినవి.
రాళ్ళను ఎంత సన్నగా, చిన్నగా చెక్కితే 
అంత ఎక్కువ రాతి దుమ్ము, గుజ్జు వెలువడుతాయి అన్న మాట. 
ఇందువలన శిల్పులు, లతలు, పువ్వులు, పుష్పదళాలు 
ఇత్యాది అంశాలను అతి సూక్ష్మంగా, మినియేచర్లు 
అంత నైపుణ్యంగా చెక్కారు.
;
ఈ 'టుక్స్', దేసరస్, కోవెలల కుడ్య, గోపురములపై, 
అణువణువునా కనిపిస్తుంది. 
;
పాలరాతి ధూళి - శిల్పులకు కూలీ :-
చమత్కారమైన ఐడియా ఇది!
సోలంకి ప్రవేశపెట్టిన కొత్త విధానంతో 
శిల్పులలో అంతర్గతంగా ఉన్న ప్రతిభ, 
ప్రజ్ఞా పాటవములు మెరుగులు దిద్దుకున్నవి.
ఫలితంగా మనకు ఈనాడు

నయన పర్వాన్ని కలిగిస్తూన్న జైన కోవెలలలను లబ్ధి కలిగినవి. 
;
&&&&&&
;
పాలరాతి ధూళి - శిల్పులకు కూలీ : 

1. కర్నాటక సంగీతం లోని 72 మేళకర్త రాగాలు ;- 
     'శ్రీ సరస్వతీ మేళకర్త  రాగ ' చిత్ర పటం
2. కటపయాది సూత్రం - 

చెంగల్వరాయునికి పసిడి కీర్తనలు ;

కస్తూరి, కర్పూరములు రంగరించి , 
కాచు, పోకల కూర్పు మేలిమిగ సమకూర ;
గోరంత సున్నమును హంగుగా చేర్చంగ ; 
చెంగల్వరాయనికి బంగారు కానుక ||
;
పచ్చ పచ్చని చిలుక ; 
చెంగు చెంగున ఎగిరి ; 
దేవి ఒడిలో వాలె ||
;
స్వామి వైపు బాగ తొంగి చూచింది ; 
పరికించి చూసి కనిపెట్టె నొకటి;
అమ్మను అడిగింది కులుకుల కీరము ; 
"అయ్య అధరమ్ముల అరుణరాగాలు : 
ఎరుపు నురుగుల పొంగు - లెటుల వచ్చేను?" || 
;
కీరవాణి సిగ్గు దొంతరల మొగ్గాయె! 
'తాంబూలచర్వణ మహిమ కతమున జరిగె!'
తాంబూల విడియము నోరు పండించె! 
గోరింట అరచేత పంటలాయేను!" ||
;
అమ్మ వాక్కులకు నా తమాలమ్ము ; 
దరహాసిని ఆయె; 
పులకింతలందు ఓలాడె కురువకము; 
పద్మావతీ దేవి కెంపు పెదవుల ఎరుపు ; 
ముసిముసిగ కులికేను || 
;
=========================; 
;
# kastuuri , karpuuramulu ramgarimchi , 
kaachu, pOkala mElimiga samakuura ;
gOramta sunnamunu hamgugaa chErchamga ; 
chemgalwaraayaniki bamgaaru kaanuka ||
;
pacha pachchani chiluka ; 
chemgu chemguna egiri ; 
dEwi oDilO waale ||
;
swaami waipu baaga tomgi chuuchimdi ; 
parikimchi chuusi kanipeTTe nokaTi || 
;
ammanu aDigimdi kulukula keeramu ; 
"ayya adharammula aruNaraagaalu : 
erupu nurugula pomgu - leTula wachchEnu?" || 
;
keerawaaNi siggu domtarala moggaaye! 
'taambuulacharwaNa mahima katamuna jarige!
taambuula wiDiyamu nOru pamDimche! 
gOrimTa arachEta pamTalaayEnu!" ||
;
amma waakkulaku naa tamaalammu darahaasini aaye ; 
pulakimtalamdu OlalADe kuruwakamu; 
padmaawatii dEwi kempu pedawula erupu ; 
musimusiga kulikEnu ||
;
**************************************,
; - [ సుమదళ ]

**************************************;

అఖిలవనిత
Pageview chart 35272 pageviews - 837 posts, last published on Mar 20, 2016 
కోణమానిని తెలుగు ప్రపంచం
Pageview chart 65087 pageviews - 1041 posts, last published on Feb 28, 2016 -
తెలుగురత్నమాలిక
Pageview chart 5277 pageviews - 148 posts, last published on Jan 20, 2016